alles_wat_aandacht_krijgt_groeit.jpg

Nieuwsgierigheid, hoe wij elke dag worden verleid.

Roland van der Vorst.

Er zijn verschillende manieren waarop je aandacht getrokken kan worden: je kan overtuigd worden door een verleider en je aandacht kan getrokken worden als men je nieuwsgierigheid weet te prikkelen. Zo word je verleid door je eigen onwetendheid.

Je nieuwsgierigheid wordt op alle mogelijke manieren, op elk moment van de dag geprikkeld en vaak is dat niet onplezierig. Je wordt aangesproken als een wezen dat iets zoekt en wil vinden. Die karaktertrek zit diep ver- ankerd in ieder van ons. Nieuwsgierigheid is een belangrijke voor- waarde voor ontwikkeling. Je wordt nieuwsgierig als iets achter gehou- den wordt, als er iets verstoord wordt, als men iets open houdt en door vragen. In de 16e eeuw werd nieuwsgierigheid als een doodzonde gezien, in de 17e eeuw werd het neutraal positief gezien. Kijkkasten lokten die nieuwsgierigheid uit. Met de tegenwoordige zoekmedia kan zelfs een speld in een hooiberg gevonden worden, dit leidt tot een nieuwe manier van nieuwsgierigheidbevrediging.

Je hebt tuurmedia, naar buiten kijken, internet, gluurmedia, naar bin- nen kijken, webcam, demonstratiemedia,naar buiten brengen, weblog, zoekmedia, naar binnen brengen, zoekmachine, participatiemedia, naar binnen gaan, online gaming, vervoersmedia, naar buiten gaan se- cond life. Nieuwsgierigheid komt voort uit de drang iets na te streven wat je nog niet hebt, de wereld willen ontdekken. In de loop van de tijd is het prikkelen van de nieuwsgierigheid steeds meer een doelbewuste en expli- ciete manier geworden om iets onder de aandacht te brengen. Vanaf de 19e eeuw groeit het besef dat er geld verdiend kan worden met het nieuwsgierig maken van mensen. De massamedia is groeiende. In de psy- chologie wordt nieuwsgierigheid opgevat als een emotie, die je motiveert om op zoek te gaan, naar kennis, ervaringen. Nieuwsgierigheid garandeert betrokkenheid. Nieuwsgierigheid prikkelen gaat over het opwekken van een gemis.

Je wordt nieuwsgierig door dingen die verrassen, maar teveel verrassen leidt tot afkeer. Een voorbeeld van nieuwsgierigheid: kinderen die nieuws- gierig waren naar iets dat in een muur geplaatst was, een computer. Zij vonden spelenderwijs uit hoe de computer werkte en hoe ze konden browsen. Andere voorbeelden zijn open gordijnen en televisieprogramma’s zoals big brother. Ook iets wat verboden is kan de nieuwsgierigheid op- wekken. Zo waren bijvoorbeeld studenten meer bereid een boek met een te lezen met en leeftijdsaanduiding van 21 jaar en dachten zij er meer van op te steken als hetzelfde boek waarbij die leeftijdsaanduiding niet gold.

Je kunt nieuwsgierig worden door het achterhouden van de identiteit/ af- zender, als anderen iets weten en jij niet, geheimzinnigheid, dingen die vreemd, raadselachtig of onverklaarbaar zijn, zoals schaap met 5 poten. Wie verbaasd is kan nieuwsgierig worden naar wat hem verbaasd heeft, of door verrassende of choquerende beelden.

Vanuit Janusian Thinking komen veel ideeën voort, dit is het waarnemen van 2 of meer tegengestelde beelden, ideeën of concepten, bv de relativi- teitstheorie van Einstein. Hij ziet een man van het dak springen die tege- lijkertijd in zijn valbeweging een bal omhoog gooit. Hennis en Mauritz Goedkoop en Trendy en Kok sociaal en sterk, maakten ook gebruik van Janusia Thinking.

Je nieuwsgierigheid kan geprikkeld worden door iets of iemand die je ver- wachtingen verstoord of door gebrek aan eenduidigheid, zoals je bij kunstwerken regelmatig tegenkomt.

Nieuwsgierigheid door openhouden heb je in veel variaties, o.a. onvoor- spelbaarheid, je weet niet wat er gaat gebeuren. Door complexiteit, er is een verscheidenheid mogelijk aan interpretaties. Door oneindigheid waar een teveel aan mogelijkheden is en door zelfstandigheid, waar de persoon zelf moet ontdekken wat nog niemand gehoord heeft.

Je kunt informatie structureren: via vertakkingen, een vast patroon, via een matrix waar op elk punt ingestapt kan worden en via het spaghetti- model, waar geen logische orde in zit. Wil je de nieuwsgierigheid opwek- ken dan moet je informatie structureren volgens het matrix of spaghetti- model. Je krijgt daar maximale vrijheid in de manier waarop je de infor- matie tot je neemt, verwerkt en interpreteert. Bij het matrixmodel krijg je maximale vrijheid om te bewegen, bij het spaghettimodel om te interpre- teren. Het vinden van de juiste balans is belangrijk bij het opwekken van nieuwsgierigheid door onvoorspelbaarheid.

Je wordt nieuwsgierig gemaakt doordat dingen worden achter gehouden. (schatzoeker, zoekt naar iets dat iemand heeft verborgen). Je gaat op zoek naar een pad. Je wordt nieuwsgierig gemaakt door een verstorende boodschap, (sensatie zoeker, zoekt naar een verrassing die hem treft). Je gaat op zoek naar een wapen voor als het je teveel wordt. Je wordt nieuwsgierig gemaakt doordat zaken worden open gelaten, (spoorzoeker, zoekt naar aanwijzingen, zoekt naar een houvast). Je volgt de sporen en je hebt een kompas nodig om de juiste plaats te vinden. Je wordt nieuws- gierig gemaakt door vragen, (antwoordzoeker, zoekt naar een antwoord op een vraag, gericht op het vinden van een bepaald resultaat). Je bent

op zoek naar een landkaart, die het mogelijk maakt de vraag in een per- spectief te zetten waardoor het makkelijker wordt de vraag te beantwoor- den. Deze 4 principes werken vaak naast elkaar en kunnen elkaar verster- ken.

Hoe blijf je nieuwsgierig? Door te voorkomen dat het niet teveel wordt, je biedt wel houvast voor als de spanning te hoog wordt. En door te voorko- men dat je niet te weinig doet, je blijft steeds nieuwe impulsen geven om je alert te houden.

Hoe blijf je geboeid? Door een aanjager, aanleiding, door tussentijdse in- fo, als dit van belang is voor het proces als aanwijzing en door zijsporen te bewandelen, wijzigingen. Je hoeft niet alleen meer informatie te geven, je kunt er ook voor kiezen zelf actiever deel te nemen aan het proces. Wie deelneemt is meer betrokken en zal dus minder snel afhaken. Zes mogelijkheden voor deelname aan het proces zijn:

  1. -  gokken: nieuwsgierig naar de uitslag,
  2. -  meedoen: nieuwsgierig naar het verloop,
  3. -  uitdenken:nieuwsgierig naar de uitwerking van je handelen,
  4. -  uitproberen: nieuwsgierig naar wat je ermee kan doen,
  5. -  samenstellen: nieuwsgierig naar hoe het zal worden,
  6. -  ontwerpen: nieuwsgierig naar wat het zal worden.

Je kunt dus nieuwsgierig worden doordat je uitgenodigd wordt deel te nemen. Als je de kans wilt versterken dat mensen nieuwsgierig zijn en blijven naar jou, dan is het belangrijk dat je verrassend, maar herkenbaar en eigen bent. Het is belangrijk samenhang te behouden en voldoende vrijheid te creëren die nieuwe verrassende dingen mogelijk maakt.

Merken leggen zich vast op een betekenis die ruimte schept of hen juist beperkt. We onderscheiden verschillende identiteitsstructuren:
1. deel en geheel;
2. de metonymische, bv: kever/ volkswagen;

3. mal en variant;
4. de radiale structuur, bv: cola / cola ligt/zero; familie en kroost;
5. de taxonomische structuur, bv unilever verzameling van een groep /

ola/dove hiërarchisch geordend;
6. gemeenschappelijke eigenschap, de kenmerkende structuur bv Philips /

sense en simplicity en mars / energie,
7. Bron en doel,
8. de metaforische structuur bv Becel/ goed voor hart en bloedvaten of

Bertollie / Italie,
9. Stap voor stap, de ketenstructuur.

Dit zijn spontane ontwikkelingen, bestaande activiteiten leiden tot nieuwe activiteiten, organische manier van ontwikkelen, actie en reactie, plat- formstructuur, het merk ontwikkelt zich niet volgens vaststaande lijnen, maar door verandering en aanpassing.